Exit

Hoe krijg je duurzaamheid in de genen van het onderwijs? 

Goed opgeleide vakmensen zijn van wezenlijk belang om de energietransitie te realiseren. Nieuwe energieconcepten, duurzame energie-innovaties, andere bouwconcepten en lokale opwekking van energie moeten niet alleen bedacht maar juist ook toegepast en gebouwd worden. Dit zorgt voor een nieuwe vraag vanuit ondernemers en bedrijven. Ze hebben mensen nodig die dit werk aankunnen; een vakman die op de hoogte is van de nieuwe ontwikkelingen en technieken op het gebied van duurzaam en energiezuinig bouwen.

Maar van deze vakman wordt meer verwacht vanuit de markt: hij of zij moet ook flexibel zijn, snel inzetbaar, ondernemend, kennis hebben van de laatste technische kennis, innovatief vermogen hebben en nog veel meer. Ontwikkeling, groei en leren vormen daarbij geen afgebakend proces dat stopt bij het behalen van een diploma. Het leerproces gaat onophoudelijk door en manifesteert zich in verschillende gedaantes. Zo is de energietransitie een belangrijke maatschappelijke opgave waar onderwijs en bedrijfsleven voor een uitdaging staan om hierop in te spelen.

Veel onderwijsinstellingen zijn dan ook actief bezig met het veranderen van hun onderwijsmodellen om te kunnen voldoen aan de nieuwe eisen van de arbeidsmarkt. Studenten werken steeds vaker aan realistische bedrijfsprojecten in praktijkgerichte settings en hybride leeromgevingen. Ook op de werkvloer zien we dat het stimuleren van een leercultuur een groeiende voorwaarde voor bedrijfseconomisch succes wordt. De focus ligt echter niet alleen op de student en de werknemer: ook de docenten en instructeurs moeten op de hoogte blijven van de nieuwste ontwikkelingen. Met deze reden is de hybride docent steeds meer in opkomst. Een docent die lesgeven en werken in de praktijk combineert. Op deze manier blijft hij betrokken in het werkveld en kan hij de laatste kennis van de praktijk delen met studenten. Nieuwe concepten op gebied van energie en duurzaamheid komen hierdoor sneller bij de student terecht en innovatieve ideeën van studenten komen sneller in de bedrijven terecht.

De samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheden is daarbij nog nooit zo belangrijk geweest. Vanuit ons werk bij verschillende onderwijsinstellingen, bedrijven en branches zien we dat adaptief vermogen van organisaties hét hoofdingrediënt is, wanneer men wil aansluiten bij de snel ontwikkelende omgeving. In plaats van af te wachten tot nieuwe kwalificatiedossiers beschikbaar komen, moet er nu actie ondernomen worden. Om mensen met de essentiële competenties van de toekomst op te leiden, worden daarom in verschillende samenwerkingsprojecten aanpassingen gedaan aan de inhoud van de onderwijsprogramma’s en aan de onderwijskundige modellen. Door slim adaptief handelen, kan men, ook binnen de huidige dossiers, snel ontwikkelen en de kennis van de markt vertalen in verschillende vormen van leeromgevingen.

In onze portefeuille van samenwerkingsverbanden van onderwijs, bedrijven en overheden zien we goede voorbeelden van projecten die adaptief vermogen voor nieuwe kennis, en in het bijzonder richting de energietransitie, in het onderwijs stimuleren. Hieronder is een aantal voorbeelden benoemd:

Excellent Vastgoed Onderhoud
Onderhoud NL, VMRG, woningcorporaties en vastgoedonderhoud bedrijven hebben samen met Vakschool Nimeto het initiatief genomen om de opleiding Projectmanager Vastgoedonderhoud te vernieuwen. In de vastgoedonderhoudssector is samenwerken met ketenpartners in verschillende fasen van een vastgoedonderhoud project noodzakelijk, zeker met de ontwikkelingen rondom de energietransitie. In dit project is gestart met een marktanalyse waarbij de energietransitie als belangrijk onderwerp naar voren kwam. Vervolgens is aan de hand van de Nehem Kennismonitor©de betrokken bedrijven en organisaties gevraagd welke kennisbehoefte ze hebben om in te kunnen blijven spelen op de vragen van de markt. Onderwerpen als implementeren van nieuwe energie systemen in gevels van gebouwen, kennis over WE installaties, bouwfysica, energetische maatregelen en nieuwe wetgeving kwamen naar voren. Bedrijven gaven ook aan dat de complexiteit van actuele vraagstukken dermate hoog is dat er meer behoefte is aan mbo 4+ en hbo-denkniveau. De kennisbehoefte is door partners verwerkt in het curriculum en bij de uitvoering van het aangepaste curriculum worden experts uit het netwerk van Excellent Vastgoedonderhoud ingezet in de rol van gastdocent, ontwikkelaar of begeleider. Ook brengen de experts cases uit hun dagelijkse praktijk in. In nauwe samenwerking met de ondernemersorganisatie OnderhoudNL zijn de kennisonderwerpen ook vertaald naar een opleidingsprogramma voor werkenden. Elke twee jaar voeren de partners de Kennismonitor uit zodat de opleiding up to date blijft. De in het project ontwikkelde werkwijze versterkt het adaptief vermogen van Nimeto en versterkt de samenwerking met de bedrijven en organisaties.

BIM5
Het project BIM5 Expertisecentrum is een voorbeeld van een initiatief dat een oplossing biedt voor de uitdaging op gebied van energietransitie. Dit project is een initiatief van ROC de Leijgraaf uit Oss. De partners van het BIM5-project zien dat er een behoefte is aan medewerkers met een dynamisch profiel die snel kunnen inspelen op ontwikkelingen zoals de energietransitie. Huidige opleidingen zijn té statisch, er zijn onvoldoende kwalitatief hoogstaande leerwerkplekken en docenten en instructeurs zijn (nog) niet in staat om hun onderwijs te laten aansluiten bij recente ontwikkelingen. Naast de kwalitatieve vraagt betekent de energietransitie ook een vraag naar meer vakmensen. De visie van de partners in BIM5is dat de dynamische vakmensen in nauwe samenwerking tussen beroepsonderwijs en bedrijfsleven opgeleid wordt. Daarvoor is een inspirerende leeromgeving nodig waar studenten, docenten en bedrijven in de gebouwde omgeving samen structureel kennis en kunde ontwikkelen. BIM5levert Expertisecentrum voor de gebouwde omgeving op waar vraaggerichte onderwijsinnovatie plaatsvindt. Een eerste duidelijke vraag vanuit de energietransitie is het regionaal programma SBNoM (Sneller en Beter naar Nul-op-de-Meter). Op basis van dit programma hebben studenten samen met bedrijven inventarisaties naar energiemaatregelen in de woningbouw uitgevoerd.

Nehem helpt bij vraagstukken rondom onderwijs en opleiden, gepersonaliseerd leren en samenwerking met het bedrijfsleven. Leren doe je bij uitstek samen, daarom brengt Nehem partijen bij elkaar. Onze adviseurs zien de meerwaarde van kennisontwikkeling en kennisdeling in netwerkverband. Samen pakken we de uitdagingen van de toekomst op. Groei in leren!

Dit is een artikel geschreven door de adviseurs van Nehem die gepubliceerd is in het inspiratieboek ter gelegenheid van de Techniekconferentie van 9 november 2018.

Close
Go top